Een echografie, ook wel een echografie genoemd, is een procedure waarbij hoogfrequente geluidsgolven worden gebruikt om een ​​afbeelding van een deel van de binnenkant van het lichaam te creëren.
Een echografie kan worden gebruikt om een ​​ongeboren baby te volgen, een aandoening te diagnosticeren of een chirurg te begeleiden bij bepaalde procedures.
Hoe echografie werkt
Er wordt een klein apparaatje gebruikt, een ultrasone sonde genaamd, dat hoogfrequente geluidsgolven afgeeft.
Je kunt deze geluidsgolven niet horen, maar wanneer ze tegen verschillende delen van het lichaam weerkaatsen, creëren ze “echo’s” die door de sonde worden opgepikt en in een bewegend beeld worden omgezet.
Deze afbeelding wordt op een monitor weergegeven terwijl de scan wordt uitgevoerd.
Voorbereiding op een echografie
Voordat u bepaalde soorten echografieën laat uitvoeren, wordt u mogelijk gevraagd om bepaalde instructies op te volgen om de kwaliteit van de geproduceerde afbeeldingen te verbeteren.
U kunt bijvoorbeeld worden geadviseerd om:
- drink water en ga pas naar het toilet na de scan – dit kan nodig zijn voordat een scan van uw ongeboren baby of uw bekkengebied wordt gemaakt
- vermijd eten of drinken gedurende enkele uren vóór de scan – dit kan nodig zijn voor een scan van uw spijsverteringsstelsel, inclusief de lever en galblaas
Afhankelijk van het gebied van uw lichaam dat wordt onderzocht, kan het ziekenhuis u vragen om wat kleding uit te doen en een ziekenhuisjas te dragen.
Als u een kalmerend middel nodig heeft om u te helpen ontspannen, wordt dit via een buisje in de rug van uw hand of in uw arm toegediend.
In sommige gevallen kunt u vóór de scan ook een injectie krijgen met een onschadelijke stof, contrastmiddel genaamd, omdat dit de beelden duidelijker kan maken.
Wat gebeurt er tijdens een echo
De meeste echo’s duren tussen de 15 en 45 minuten. Ze vinden meestal plaats op de afdeling radiologie van een ziekenhuis en worden uitgevoerd door een radioloog of een echoscopist.
Ze kunnen ook worden uitgevoerd op gemeenschapslocaties, zoals huisartsenpraktijken, en kunnen worden uitgevoerd door andere zorgverleners, zoals verloskundigen of fysiotherapeuten die speciaal zijn opgeleid in echografie.
Er zijn verschillende soorten echografieën, afhankelijk van welk lichaamsdeel wordt gescand en waarom.
De 3 belangrijkste soorten zijn:
- externe echografie – de sonde wordt over de huid bewogen
- interne echografie – de sonde wordt in het lichaam ingebracht
- endoscopische echografie – de sonde is bevestigd aan een lange, dunne, flexibele buis (een endoscoop) en ging verder in het lichaam
Deze technieken worden hieronder beschreven.
Externe echografie
Een externe echografie wordt meestal gebruikt om uw hart of een ongeboren baby in uw baarmoeder te onderzoeken.
Het kan ook worden gebruikt om de lever, de nieren en andere organen in de buik en het bekken te onderzoeken, evenals andere organen of weefsels die via de huid kunnen worden beoordeeld, zoals spieren en gewrichten.
Een kleine draagbare sonde wordt op uw huid geplaatst en over het te onderzoeken lichaamsdeel bewogen.
Er wordt een smerende gel op uw huid aangebracht om de sonde soepel te laten bewegen. Dit zorgt er ook voor dat er continu contact is tussen de sonde en de huid.
U mag niets anders voelen dan de sensor en de gel op uw huid (die vaak koud is).
Als u een scan van uw baarmoeder of bekkengebied heeft, kan het zijn dat u een volle blaas heeft die u een beetje ongemak bezorgt.
Er zal een toilet in de buurt zijn om uw blaas te legen zodra de scan is voltooid.
Interne of transvaginale echografie
Een inwendig onderzoek stelt een arts in staat om organen zoals de prostaat, de eierstokken of de baarmoeder beter in het lichaam te bekijken.
Een “transvaginale” echografie betekent “door de vagina”. Tijdens de procedure wordt u gevraagd om op uw rug te gaan liggen of op uw zij met uw knieën naar uw borst getrokken.
Een kleine ultrasone sonde met een steriel omhulsel, niet veel breder dan een vinger, wordt vervolgens voorzichtig in de vagina of het rectum gevoerd en de beelden worden naar een monitor gestuurd.
Interne onderzoeken kunnen enig ongemak veroorzaken, maar veroorzaken meestal geen pijn en zouden niet erg lang moeten duren.
Endoscopische echografie
Tijdens een endoscopische echografie wordt een endoscoop in uw lichaam ingebracht, meestal via uw mond, om gebieden zoals uw maag of slokdarm (slokdarm) te onderzoeken.
Meestal wordt u gevraagd om op uw zij te gaan liggen terwijl de endoscoop voorzichtig naar uw buik wordt geduwd.
De endoscoop heeft een lampje en een echo-apparaat aan het uiteinde. Nadat het in het lichaam is ingebracht, worden geluidsgolven gebruikt om beelden te maken op dezelfde manier als een externe echografie.
U krijgt meestal een kalmerend middel om u kalm te houden en plaatselijke verdoving verstuiver om uw keel te verdoven, omdat een endoscopische echografie ongemakkelijk kan zijn en u misselijk kan maken.
U kunt ook een mondbeschermer krijgen om uw mond open te houden en uw tanden te beschermen, voor het geval u op de endoscoop bijt.
Na een echo
In de meeste gevallen zijn er geen nawerkingen en kunt u snel naar huis nadat de scan is voltooid.
Als er geen kalmeringsmiddel is gebruikt, kunt u direct autorijden, eten, drinken en uw andere normale bezigheden hervatten.
Als u een endoscopische echografie heeft ondergaan en een kalmerend middel heeft gekregen om u te helpen ontspannen, wordt u meestal geadviseerd om een ​​paar uur in het ziekenhuis te blijven totdat de medicatie begint te slijten.
U moet ervoor zorgen dat iemand u uit het ziekenhuis ophaalt en de komende 24 uur bij u blijft.
Gedurende deze tijd mag u niet autorijden, alcohol drinken of machines bedienen.
Mogelijk krijgt u de resultaten van uw scan kort nadat deze is uitgevoerd te horen, maar in de meeste gevallen moeten de afbeeldingen worden geanalyseerd en wordt er een rapport verzonden naar de arts die u heeft doorverwezen voor de scan.
Ze zullen de resultaten een paar dagen later met u bespreken, of bij uw volgende afspraak, als die is afgesproken.
Zijn er risico’s of bijwerkingen?
Er zijn geen risico’s bekend van de geluidsgolven die worden gebruikt bij een echografie. In tegenstelling tot sommige andere scans, zoals CT-scans, echografieën impliceren geen blootstelling aan straling.
Externe en interne echografieën hebben geen bijwerkingen en zijn over het algemeen pijnloos, hoewel u wat ongemak kunt ervaren als de sonde over uw huid wordt gedrukt of in uw lichaam wordt ingebracht.
Als u een interne scan ondergaat en allergisch bent voor latex, is het belangrijk om de echoscopist of arts die de scan uitvoert hiervan op de hoogte te stellen, zodat zij een latexvrije sondehoes kunnen gebruiken.
Endoscopische echo’s kunnen wat ongemakkelijker zijn en kunnen tijdelijke bijwerkingen veroorzaken, zoals keelpijn of een opgeblazen gevoel.
Er is ook een klein risico op ernstigere complicaties, zoals inwendige bloedingen.