Ga je het al alleen?
Als je kleintje met speelgoed begint te spelen en voorwerpen in je huis ontdekt, kan het zijn dat ze dat soms met je doen, en op andere momenten alleen.
Eenzaam spelen, ook wel onafhankelijk spelen genoemd, is een fase in de ontwikkeling van baby’s waarin uw kind alleen speelt. Hoewel dat in eerste instantie misschien triest lijkt, is dat uw baby nu al voorbereiden om het nest te verlaten? – wees gerust dat ze belangrijke vaardigheden leren.
Eenzaam spel leert baby’s hoe ze zichzelf kunnen vermaken – ongetwijfeld nuttig als je dingen voor elkaar moet krijgen – en bevordert ook hun toekomstige onafhankelijkheid.
Eenzaam spelen wordt vaak voor het eerst gezien bij kinderen van 0–2 jaar, voordat ze met andere kinderen gaan spelen. Onafhankelijk spelen is ook een fase die oudere kleuters en kinderen kiezen om aan deel te nemen nadat ze weten hoe ze met anderen moeten spelen, wat bewijst hoe waardevol deze vaardigheid is.
Hoe solitair spelen past in de 6 spelfasen
Eenzaam spelen wordt beschouwd als de tweede van de zes speelfasen van Mildred Parten Newhall. Hier valt het, als je het bijhoudt:
- Onbezet spel. Je baby begint net de wereld om zich heen in zich op te nemen zonder veel interactie die niet kan worden waargenomen. Hun omgeving is fascinerend!
- Eenzaam spelen. Tot uw grote vreugde begint uw baby te reiken naar en interactie te hebben met objecten. Natuurlijk spelen ze alleen, maar het is heerlijk om de verwondering in dit stadium te zien. Ze begrijpen nog niet of geven er nog niet om dat anderen om hen heen misschien ook spelen.
- Toeschouwer spelen. Uw kind observeert anderen, maar speelt niet samen met hen. Het kan zijn dat je kleintje pauzeert in zijn spel om naar je te kijken terwijl je dingen doet in een kamer.
- Parallel spelen. Uw kind speelt tegelijkertijd met anderen in de directe omgeving, maar heeft geen interactie met hen. Denk aan een druk callcenter waar rijen telemarketeers allemaal hun eigen telefoongesprekken voeren. (Bij nader inzien, denk daar niet aan.)
- Associatief spel. Uw kind speelt naast of naast andere kinderen die soortgelijke activiteiten doen. Ze beginnen liefdevol met elkaar te praten of met elkaar om te gaan, maar zullen geen activiteiten organiseren of synchroniseren.
- Coöperatief spel. Je trots maken – wanneer je kind samen met anderen speelt en geïnteresseerd is in zowel de andere kinderen als de activiteit.
Wanneer baby’s meestal deze fase ingaan
Je baby kan beginnen te spelen – we gebruiken de term een beetje losjes op deze leeftijd – zelfstandig vanaf 2 of 3 maanden, of zodra ze heldere kleuren en texturen kunnen zien.
Naarmate ze een beetje meer groeien, zullen ze steeds meer belangstelling krijgen voor speelgoed en voorwerpen om hen heen. Dit kan gebeuren van 4 tot 6 maanden. Je kunt ze op een mat of deken op de grond leggen en zien hoe ze zonder jouw hulp interesse tonen in speelgoed, voorwerpen of een speelzaal.
Eenzaam spelen zal na de babytijd doorgaan. De meeste peuters en kleuters in de leeftijd van 2–3 jaar beginnen interesse te krijgen in interactie en spelen met andere kinderen, maar dat betekent niet dat het eenzame spel stopt. Het is gezond voor uw kind om van tijd tot tijd alleen te spelen.
Als je je zorgen maakt over de speelgewoonten van je kleintje of bang bent dat ze te vaak alleen spelen, praat dan met een geweldige hulpbron die je hebt: de kinderarts van je kind.
Voorbeelden van eenzaam spelen
Eenzaam spelen voor baby’s is ronduit schattig en kan bestaan uit:
- kijken naar kleurrijke afbeeldingen in bordboeken
- nestschalen sorteren en stapelen
- interactie met hun speelgymnastiek
- spelen met blokken
Voorbeelden van solitair spelen voor peuters / kleuters – die ervoor kiezen om alleen te spelen, zelfs als ze in staat zijn om met anderen te spelen – zijn onder meer:
- ‘Lezen’ of zelf door boeken bladeren
- werken aan een project als een Lego-set
- een puzzel in elkaar zetten
- kleuren of schilderen op grote vellen papier of in kleurboeken
- spelen met houten blokken of een treinset
- spelen in hun speelkeuken
En omdat we allemaal wat aanvullende ideeën kunnen gebruiken, zijn hier wat meer solitaire speelopties voor je peuter / kleuterleeftijd als ze boos zijn omdat ze geen speelkameraadjes in de buurt hebben:
- Geef uw kind een “Where’s Waldo” of “I-Spy” -boek dat ze zelf kunnen bekijken.
- Kijk hoe uw kind buiten op een hinkelenbord speelt waar ze zonder uw hulp doorheen kunnen springen.
- Geef uw kind bijpassende kaartspellen die bij de leeftijd passen en die ze zelf kunnen spelen.
- Zoek naar bij de leeftijd passende speelgoedsets die je kind zelf kan samenstellen, zoals magnetische houten blokken, Lego Duplo of Magna-Tiles.
Voordelen van eenzaam spelen
Bevordert onafhankelijkheid
Als je kind net geboren is, doe je alles voor ze – geef ze zelfs speelgoed. Naarmate ze opgroeien tot het eenzame speelpodium, zullen ze op eigen kracht naar dingen in de buurt gaan zoeken. Ook al zijn ze nog zo jong, baby’s die deze fase ingaan, beginnen onafhankelijk te worden.
Het is nu misschien moeilijk te zien, maar uiteindelijk zullen ze er wel achter komen hoe ze zelf een probleem kunnen oplossen, bouwen of doen. Als je ze zonder bemoeienis laat zijn, laat je je kind later onafhankelijker worden. We weten het, het is bitterzoet.
Helpt bij het ontwikkelen van voorkeuren en interesses
Als je baby zelfstandig speelt, ontwikkelt hij ook zijn eigen voorkeuren en interesses. Later kunnen ze deel uitmaken van een groep kinderen die allemaal van soortgelijk speelgoed en soortgelijke activiteiten houden.
Voorlopig beslissen ze of ze de rode of groene bal het beste vinden. Dit is een must om te begrijpen wat ze wel en niet leuk vinden in de wereld, blijkt uit onderzoek.
Ontwikkelt creativiteit en verbeeldingskracht
Je kunt speelgoed voor je kleintje neerleggen, maar het is aan hen waarmee ze besluiten om mee te spelen tijdens solitair spelen. Hun focus ligt alleen op de objecten van hun spel, en baby’s kunnen zelfs van streek raken als je probeert mee te doen of het spel te sturen met de objecten voor hen.
Vat het niet persoonlijk op – een eigen geest ontwikkelen en de basis leggen voor toekomstige verbeeldingskracht is een goede zaak!
Ontwikkelt concentratievermogen, volharding en voltooiing
Onderzoek toont aan dat later, wanneer uw peuter of kleuter ervoor kiest om eenzaam te spelen, zij de leiding hebben over hun acties. Hierdoor kunnen ze zich concentreren op wat ze willen doen en leren ze problemen op te lossen. Ze leren ook om een taak te voltooien.
Als dit nogal ver weg klinkt voor je kleine baby die momenteel alleen aan het spelen is in de sportschool en niet eens zelfstandig kan zitten, geef jezelf dan toch een schouderklopje – je helpt ervoor te zorgen dat ze leermeesters zijn voordat je het weet het.
Veel voorkomende zorgen over eenzaam spelen
Eenzaam spelen heeft zoveel voordelen voor uw kind. Maar rond de voorschoolse leeftijd, als uw kind nog niet is begonnen met interactie of spelen met andere kinderen, maakt u zich misschien zorgen.
U en de verzorgers van uw kind kunnen hen langzaamaan aanmoedigen om met andere kinderen om te gaan die mogelijk dezelfde interesses hebben. Houd er rekening mee dat alle kinderen zich in hun eigen tempo ontwikkelen, zodat uw kind iets later met anderen kan gaan spelen. Dat is ok.
U kunt altijd met de kinderarts van uw kind praten over uw zorgen over hun ontwikkeling. Ze kunnen indien nodig een kinderpsycholoog of counselor aanbevelen.
De afhaalmaaltijd
Onthoud dat zelfs als uw kleintje alleen speelt, dit niet betekent dat u geen toezicht op hen hoeft te houden. Leun achterover en laat uw jonge kind spelen, terwijl u hem in de gaten blijft houden. Maar probeer je niet te bemoeien, tenzij het nodig is.
Een laatste opmerking: probeer onafhankelijke of eenzame speeltijd te scheiden van schermtijd. Ze zijn niet hetzelfde. Overmatige schermtijd voor peuters kan een gezonde ontwikkeling verstoren, blijkt uit onderzoek.