Martha’s verhaal
Martha Hanna-Smith is een onderwijzeres die opgroeide op het 92 vierkante kilometer grote eiland Acklins in de Bahama’s.
Als ambachtsman en opvoeder leert Hanna-Smith al meer dan 40 jaar lokale bewoners hoe ze hun ambacht kunnen omzetten in ondernemerschap.
Ze werkt met de natuurlijke materialen van haar thuisland, waaronder stro, schelpen en zand, om cultureel relevante kunst te maken. Andere specialiteiten zijn haar kruidenthee, jam en gelei.
‘Ik heb mijn hele leven bush-thee gedronken, dus dat is alles wat ik weet. Ik wist niets van cacao of Ovaltine, dus moest ik mijn toevlucht nemen tot wat we in de achtertuin hadden”, zegt Hanna-Smith. “Alle planten, zoals de zuurzak en alle anderen, waren er.”
Ze leerde over kruiden door haar ouderen te observeren. Als ze een plant zag die ze niet herkende, vroeg ze om meer informatie.
“Ik heb veel geleerd van ouderen, gewoon door vragen te stellen en ook te zien wat ze gebruikten”, zegt ze.
Uiteindelijk kreeg Hanna-Smith’s werk met planten aandacht en kreeg ze een onderscheiding voor haar studie over bushgeneeskunde. In 2006 publiceerde ze een boek genaamd ‘Bush Medicine in Bahamian Folk Tradition’.
Hanna-Smith heeft een belangrijke rol gespeeld bij het onderwijzen over de gezondheidsvoordelen van de bushgeneeskunde, het oprichten van lokale ambachtsverenigingen en het belichamen en behouden van de Bahamaanse cultuur.
De traditie van de bushgeneeskunde
“De praktijk van de bushgeneeskunde was een van de vele bijdragen van de Afrikanen aan dit deel van de wereld”, zegt Hanna-Smith. “Het wordt op de Bahama’s beschouwd als een Afrikaanse overleving” [necessity].”
Ze merkt op dat de bush-medicijnen verband houden met de trans-Atlantische slavenhandel, en de planten die werden gebruikt toen de slavernij van kracht was, behoren tot de planten die vandaag de dag nog steeds worden gebruikt.
“We geloven dat Afrikanen, toen ze hierheen werden vervoerd, zaden en planten meebrachten en hun kennis van deze planten doorgaven”, zegt Hanna-Smith.
Bush-medicijn wordt meestal gebruikt om thee te zetten, maar het kan ook worden gebruikt voor zalven, kompressen en rubs. Enkele veelgebruikte planten zijn:
- koorts gras
- cerasee
- blauwe ijzerhard
- kamalame
Koortsgras is een van de meest bekende medicijnen in de struiken en gemakkelijk te herkennen aan de geur.
In andere delen van de wereld staat het bekend als citroengras en wordt het gebruikt om koorts te verlichten en ontspanning te bevorderen. De smaak is vergelijkbaar met citroenschil en de plant helpt het immuunsysteem te ondersteunen.
“Koortsgras is er een die je zorgvuldig moet wassen omdat honden er graag op plassen en dat kan je erg ziek maken”, waarschuwt Hanna-Smith. “Eenmaal gewassen, kun je het koken, maar sommige mensen verpletteren het ook. En ik merk dat die methode het meer kracht geeft.”
Cerasee staat bekend als een veelzijdig kruid op de Bahama’s. Het wordt gebruikt voor veelvoorkomende kwalen, van maagpijn tot verkoudheid, en het is ook gunstig voor diabetes.
Veel Bahamaanse volwassenen herinneren zich dat ze als zieke kinderen gedwongen werden de bittere thee te drinken.
Kamalame, ook wel gumbo limbo genoemd, staat bekend als de ‘genezende boom’. Het sap kan worden gebruikt om huidreacties op andere planten te behandelen.
In haar studie van bushgeneeskunde op eilanden ontdekte Hanna-Smith vaak verschillende namen voor dezelfde planten.
Sapodilla, of dilly in de Bahama’s, staat bijvoorbeeld bekend als neeseberry in Jamaica. Een plant die in Jamaica bekend staat als blauwe ijzerhard, wordt in de Bahama’s blauwe bloemen genoemd.
“Onze ouders gebruikten elke zondagochtend blauwe bloemen om hun systemen op te ruimen.” zegt Hanna-Smith.
In de meeste gevallen is het gebruik van de planten op alle eilanden hetzelfde, maar er waren enkele gevallen waarin planten werden gebruikt voor andere doeleinden dan Hanna-Smith bekend was.
Het Bahamaanse bush-medicijn in leven houden
Hanna-Smith merkt op dat veel van deze kennis werd bewaard door Obeah-beoefenaars en medicijnmannen, die tot de tot slaaf gemaakte mensen behoorden die op de Bahama’s woonden.
Dit waren, en zijn in veel gevallen nog steeds, mensen die bekend waren met de geneeskrachtige eigenschappen van planten waarvan wordt aangenomen dat ze verband houden met de spirituele wereld.
Hoewel deze medicijnmannen meestal belangrijk waren voor hun gemeenschap, heeft de term ‘heksendokter’ in het moderne spraakgebruik nogal negatieve connotaties.
“We hebben een heel rijke geschiedenis. In die periode, 1600 tot 1800, waren de Europeanen en de Afrikanen hier, en de Europeanen waren het niet eens met het gebruik van dit bush-medicijn”, zegt Hanna-Smith.
De orale tradities van Obeah, Vodou, Santeria en Shango worden nog steeds algemeen beoefend in het Caribisch gebied, ondanks de koloniale erfenis die ze als snode en zelfs demonisch bestempelt.
Deze stereotypen zijn nog steeds te zien in de populaire cultuur.
Bijvoorbeeld, de Disney-film “The Princess and the Frog” uit 2009 bevat een personage genaamd Dr. Facilier, een voorbeeld van de vervorming en verdorvenheid van de Haïtiaanse Vodou die gebruikelijk is in de blanke cultuur.
Waarom zo’n negatieve behandeling?
Afgezien van de religieuze botsing van de religie van de kolonisator, waren deze tradities, en het plantengeneesmiddel dat ermee gepaard ging, een macht die Afrikaanse mensen hadden en behielden terwijl ze tot slaaf waren.
Hun kennis en, in veel gevallen, beheersing van de kruidengeneeskunde gaf hen tot op zekere hoogte het vermogen om hun eigen lichaam te beheersen en te genezen.
Dit is een recht dat Zwarte mensen vaak is ontzegd.
Beoefenaars wisten welke planten wonden zouden genezen, buikpijn zouden verlichten, braken zouden opwekken en zelfs het voortplantingssysteem zouden beïnvloeden.
Hierdoor konden de Bahamanen voor zichzelf en voor elkaar zorgen, zelfs als ze geen toegang hadden tot dezelfde medische zorg en behandeling als blanke kolonisten.
Hoewel een deel van de inheemse kennis van de bushgeneeskunde verloren is gegaan, vindt Hanna-Smith het belangrijk dat de traditie wordt doorgegeven en generaties lang wordt voortgezet.
“We hebben een aantal planten die giftig zijn, en iedereen moet weten om ze te vermijden”, zegt ze. “We moeten weten hoe we de goede planten moeten gebruiken. Mensen zouden niet moeten sterven met deze informatie.”
Deze overtuiging maakt deel uit van het werk van Hanna-Smith.
Dekoloniserende alternatieve geneeskunde: trots zijn op de ayurvedische traditie
Dekoloniserende alternatieve geneeskunde: de kruidengeneeskunde en ecologie van de Afrikaanse diaspora
Alternatieve geneeskunde dekoloniseren: de erfenis van de traditionele Chinese geneeskunde eren
Wat dekoloniseren werkelijk betekent?
De geneeskunde van Bush is geen overblijfsel uit het verleden.
Het is een mogelijke weg naar een betere toekomst voor het Bahamaanse volk – en een potentiële toegangspoort tot een gespecialiseerde industrie die Bahamanen kunnen ontwikkelen met behulp van voorouderlijke kennis.
Dit zou niet alleen leiden tot een betere lichamelijke gezondheid, maar ook tot economisch welzijn.
Beide zijn onmiskenbaar met elkaar verbonden.
Eerder maakten anderen gebruik van de expertise van ouderen in de Afrikaanse diaspora. Het is essentieel dat deze informatie wordt beschermd en gebruikt voor het welzijn van Afrikaanse mensen.
Voor Hanna-Smith ziet de toekomst van de bushgeneeskunde er positief uit.
Bahamaanse studenten doen onderzoeksprojecten op het gebied van bushgeneeskunde. En sommige leraren geven opdrachten waarbij studenten planten en hun medicinale toepassingen moeten identificeren.
Het opnemen van bush-geneeskunde in het formele onderwijs helpt ervoor te zorgen dat de traditie jarenlang wordt begrepen en in praktijk wordt gebracht.
“Ik wil mijn boek in alle Bahamaanse scholen zien en in supermarkten verkopen”, zegt Hanna-Smith. “Ik wil wellnesscentra zien waar mensen de thee kunnen krijgen die ze nodig hebben.”
Ze voegt eraan toe dat ze aan een tweede boek werkt met meer planten en keukenmiddeltjes.
Culturen eren, toe-eigening vermijden
Hanna-Smith merkt op dat mensen vaak de Bahama’s bezoeken en informatie verzamelen over bush-medicijnen. In veel gevallen wordt informatie te vrij gegeven.
Daarna keren ze terug naar hun land en profiteren van de kennis van Afrikaanse afstammelingen.
Zuurzak is bijvoorbeeld in populariteit gegroeid vanwege beweringen dat het helpt
Dit soort reactionaire consumptie verstoort het ware gebruik van de plant, waardoor het een handelsartikel wordt dat uit zijn biologische en culturele context wordt verwijderd.
Dit maakt het gemakkelijker om de publieke perceptie te manipuleren.
Zuurzakken worden steeds vaker op de markt gebracht als “
Zuurzak is een hoofdbestanddeel van voedsel en medicijnen in het Caribisch gebied, en door de toenemende populariteit loopt het het risico te veel te worden geoogst en in gevaar te worden gebracht.
Neem de leiding over je eigen genezing
Hanna-Smith benadrukt het belang van het leren kennen van planten en kruiden in je lokale ecosysteem. Ze deelt enkele ideeën, zoals:
- planten leren herkennen
- de geschiedenis van de bush of kruidengeneeskunde in uw regio leren
- aandacht besteden aan wat lokale dieren eten voor aanwijzingen
Deze praktijken kunnen je helpen om je meer bewust te worden van de geneeskrachtige planten om je heen.
U kunt beginnen met het verkennen van inheemse planten door:
- met behulp van een plantidentificatie-app, zoals Seek of PlantSnap
- volg plantopvoeders, zoals Blackforager, op sociale media
- boeken lezen over lokale flora en fauna
- contact opnemen met lokale verzamelaars
- lid worden van plantenidentificatiegroepen
Wees tegelijkertijd uiterst voorzichtig.
Bij het leren over plantengeneeskunde is het belangrijk om aandacht te besteden aan de details. Een juiste identificatie kan het verschil zijn tussen leven en dood.
Hanna-Smith vertelt bijvoorbeeld dat kamalame vaak groeit in de buurt van gifhout, een plant die zijn naam eer aan doet.
Ze herinnert zich een keer dat iemand stierf na het gebruik van gifhout, denkend dat het kamalame was.
“Als je de verkeerde plant gebruikt, zal ik voor je zingen”, zegt ze, wat impliceert dat er binnenkort een begrafenis zal volgen.
Waarschuwing
Eet nooit planten die je hebt geïdentificeerd op basis van een app, online discussie of boek. Deze methoden zijn alleen bedoeld voor educatie en verkenning. Echt leren planten te identificeren kost tijd, diepgaande studie, training en veel oefening.
Controleer altijd de identiteit van een plant bij een kruidkundige, botanicus of andere gekwalificeerde professional voordat u deze om welke reden dan ook gebruikt.
Generaties overspannen
Bahamanen houden van de geneeskunde van de bush, omdat het hen verbindt met hun land, hun erfgoed en hun voorouders. Het is een traditie die ze vertrouwen.
De traditie van de bush-geneeskunde hielp veel Bahamanen om de autonomie over hun lichaam en hun gezondheid te behouden tijdens het tijdperk van de trans-Atlantische slavenhandel.
Het blijft een manier om het verleden te eren en tegelijkertijd de toekomst voor het Bahamaanse volk te versterken.
Alicia A. Wallace is een queer zwarte feministe, vrouwenrechtenactiviste en schrijfster. Ze is gepassioneerd door sociale rechtvaardigheid en gemeenschapsvorming. Ze houdt van koken, bakken, tuinieren, reizen en praten met iedereen en niemand tegelijk op Twitter.