Hart-en vaatziekte

Cardiovasculaire ziekte (CVD) is een algemene term voor aandoeningen die het hart of de bloedvaten aantasten.

Het wordt meestal geassocieerd met een opeenhoping van vetafzettingen in de slagaders (atherosclerose) en een verhoogd risico op bloedproppen.

Het kan ook in verband worden gebracht met schade aan slagaders in organen zoals de hersenen, het hart, de nieren en de ogen.

HVZ is een van de belangrijkste doodsoorzaken en invaliditeit in het VK, maar het kan vaak grotendeels worden voorkomen door een gezonde levensstijl te leiden.

Soorten CVD

Er zijn veel verschillende soorten CVD. Vier van de belangrijkste typen worden hieronder beschreven.

Coronaire hartziekte

Coronaire hartziekte treedt op wanneer de toevoer van zuurstofrijk bloed naar de hartspier wordt geblokkeerd of verminderd.

Dit legt een verhoogde druk op het hart en kan leiden tot:

• angina – pijn op de borst veroorzaakt door een beperkte bloedstroom naar de hartspier
• hartaanvallen – waar de bloedstroom naar de hartspier plotseling wordt geblokkeerd
• hartfalen – waar het hart het bloed niet goed door het lichaam kan pompen

Lees meer over coronaire hartziekte.

Beroertes en TIA’s

Bij een beroerte wordt de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen afgesneden, wat hersenbeschadiging en mogelijk de dood kan veroorzaken.

Een voorbijgaande ischemische aanval (ook wel een TIA of “mini-beroerte” genoemd) is vergelijkbaar, maar de bloedstroom naar de hersenen wordt slechts tijdelijk verstoord.

De belangrijkste symptomen van een beroerte of TIA kunnen worden onthouden met het woord FAST, wat staat voor:

• Gezicht – het gezicht is mogelijk aan een kant afgevallen, de persoon kan mogelijk niet glimlachen of zijn mond of oog is gevallen.
• Armen – de persoon is mogelijk niet in staat om beide armen op te tillen en daar te houden vanwege armzwakte of gevoelloosheid in een arm.
• Toespraak – hun spraak kan onduidelijk of vervormd zijn, of ze kunnen helemaal niet praten.
• Tijd – het is tijd om onmiddellijk 999 te bellen als u een van deze tekenen of symptomen ziet.

Lees meer over beroerte en TIA’s.

Perifere arteriële ziekte

Perifere arteriële ziekte treedt op wanneer er een blokkering is in de slagaders naar de ledematen, meestal de benen.

Dit kan leiden tot:

• doffe of krampende pijn in de benen, die erger is tijdens het lopen en beter wordt met rust
• haaruitval op de benen en voeten
• gevoelloosheid of zwakte in de benen
• aanhoudende zweren (open zweren) aan de voeten en benen

Lees meer over perifere arteriële ziekte.

Aorta-ziekte

Aorta-aandoeningen zijn een groep aandoeningen die de aorta aantasten. Dit is het grootste bloedvat in het lichaam dat bloed van het hart naar de rest van het lichaam transporteert.

Een van de meest voorkomende aorta-aandoeningen is een aorta-aneurysma, waarbij de aorta verzwakt en naar buiten uitpuilt.

Dit heeft meestal geen symptomen, maar er is een kans dat het kan barsten en levensbedreigende bloedingen kan veroorzaken.

Lees meer over aorta-aneurysma.

Oorzaken van CVD

De exacte oorzaak van HVZ is niet duidelijk, maar er zijn veel dingen die uw risico om het te krijgen kunnen vergroten. Dit worden “risicofactoren” genoemd.

Hoe meer risicofactoren u heeft, hoe groter uw kans op het ontwikkelen van HVZ.

Ben je ouder dan 40, dan word je door je huisarts uitgenodigd voor een NHS Health Check elke 5 jaar.

Onderdeel van deze controle is het beoordelen van uw individuele HVZ-risico en u adviseren hoe u dit, indien nodig, kunt verminderen.

De belangrijkste risicofactoren voor CVD worden hieronder beschreven.

Hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk (hypertensie) is een van de belangrijkste risicofactoren voor HVZ. Als uw bloeddruk te hoog is, kan dit uw bloedvaten beschadigen.

Lees meer over hoge bloeddruk.

Roken

Roken en ander tabaksgebruik is ook een belangrijke risicofactor voor HVZ. De schadelijke stoffen in tabak kunnen uw bloedvaten beschadigen en vernauwen.

Hoge cholesterol

Cholesterol is een vettige stof die in het bloed wordt aangetroffen. Als u een hoog cholesterolgehalte heeft, kan dit ervoor zorgen dat uw bloedvaten vernauwen en het risico op het krijgen van een bloedstolsel vergroten.

Lees meer over hoge cholesterol.

Suikerziekte

Suikerziekte is een levenslange aandoening die ervoor zorgt dat uw bloedsuikerspiegel te hoog wordt.

Hoge bloedsuikerspiegels kunnen de bloedvaten beschadigen, waardoor de kans op vernauwing groter wordt.

Veel mensen met type 2 diabetes zijn ook overgewicht of obesitas, wat ook een risicofactor is voor HVZ.

Inactiviteit

Als u niet regelmatig traint, is de kans groter dat u een hoge bloeddruk, een hoog cholesterolgehalte en overgewicht heeft. Dit zijn allemaal risicofactoren voor HVZ.

Regelmatig sporten helpt uw ​​hart gezond te houden. In combinatie met een gezond voedingspatroon kan lichaamsbeweging u ook helpen een gezond gewicht te behouden.

Overgewicht of obesitas hebben

Overgewicht of obesitas hebben, verhoogt uw risico op het ontwikkelen van diabetes en hoge bloeddruk, die beide risicofactoren zijn voor HVZ.

U loopt een verhoogd risico op HVZ als:

• uw body mass index (BMI) is 25 of hoger – gebruik de BMI-calculator voor gezond gewicht om je BMI te bepalen
• je bent een man met een tailleomtrek van 94 cm (ongeveer 37 inch) of meer, of een vrouw met een tailleomtrek van 80 cm (ongeveer 31,5 inch) of meer

Lees meer over zwaarlijvigheid.

Familiegeschiedenis van CVD

Als u een familiegeschiedenis van HVZ heeft, is uw risico om het te ontwikkelen ook verhoogd.

U wordt geacht een familiegeschiedenis van HVZ te hebben als:

• bij je vader of broer werd de diagnose HVZ gesteld voordat ze 55 waren
• bij je moeder of zus werd de diagnose HVZ gesteld voordat ze 65 waren

Vertel het uw arts of verpleegkundige als u een familiegeschiedenis van HVZ heeft. Ze kunnen voorstellen om uw bloeddruk en cholesterolgehalte te controleren.

Etnische achtergrond

In het VK komt HVZ vaker voor bij mensen van Zuid-Aziatische en een Afrikaanse of Caribische achtergrond.

Dit komt omdat mensen met deze achtergrond meer kans hebben op andere risicofactoren voor HVZ, zoals hoge bloeddruk of diabetes type 2.

Lees meer over Zuid-Aziatische gezondheidsproblemen en zwarte gezondheidsproblemen.

Andere risicofactoren

Andere factoren die uw risico op het ontwikkelen van HVZ beïnvloeden, zijn onder meer:

• leeftijd – CVD komt het meest voor bij mensen ouder dan 50 en uw risico om het te ontwikkelen neemt toe naarmate u ouder wordt
• geslacht – mannen ontwikkelen vaker HVZ op jongere leeftijd dan vrouwen
• dieet – een ongezond voedingspatroon kan leiden tot een hoog cholesterolgehalte en hoge bloeddruk
• alcohol – overmatig alcohol consumptie kan ook uw cholesterol- en bloeddrukniveau verhogen en bijdragen aan gewichtstoename

CVD voorkomen

Een gezonde levensstijl kan uw risico op HVZ verlagen. Als je al HVZ hebt, kan zo gezond mogelijk blijven de kans verkleinen dat het erger wordt.

Hieronder worden manieren beschreven waarop u uw HVZ-risico kunt verminderen.

Stop met roken

Als u rookt, moet u proberen zo snel mogelijk op te geven. De NHS Smokefree-website kan informatie, ondersteuning en advies geven om te helpen.

Uw huisarts kan u ook adviseren en ondersteunen. Ze kunnen ook medicijnen voorschrijven om u te helpen stoppen.

Lees meer over stoppen met roken en stoppen met roken behandelingen.

Heb een gebalanceerd dieet

Voor een gezond hart wordt een gezond, uitgebalanceerd dieet aanbevolen.

EEN gebalanceerd dieet omvat:

• laag gehalte aan verzadigd vet (te vinden in voedingsmiddelen zoals vette stukken vlees, reuzel, room, cakes en koekjes) – probeer gezondere bronnen van vet op te nemen, zoals vette vis, noten en zaden en olijfolie
• laag zoutgehalte – streef naar minder dan 6 g (0,2 oz of 1 theelepel) per dag
• laag suikergehalte
• veel vezels en volkorenproducten
• veel fruit en groenten – eet tenminste 5 porties groenten en fruit per dag

Lees meer over gezond eten.

Oefen regelmatig

Volwassenen wordt geadviseerd om minimaal 150 minuten te doen matige activiteit een week, zoals fietsen of stevig wandelen.

Als u het moeilijk vindt om dit te doen, begin dan op een niveau waar u zich prettig bij voelt en verhoog geleidelijk de duur en intensiteit van uw activiteit naarmate uw conditie verbetert.

Bezoek uw huisarts voor een gezondheidscheck als u nog niet eerder heeft gesport of als u na een lange pauze weer gaat sporten.

Lees advies over beginnende oefening.

Zorg voor een gezond gewicht

Als u overgewicht of obesitas heeft, kan een combinatie van regelmatige lichaamsbeweging en een gezond dieet u helpen af ​​te vallen. Streef ernaar om uw BMI onder de 25 te krijgen.

Als u moeite heeft om af te vallen, kan uw huisarts of praktijkverpleegkundige u helpen bij het opstellen van een plan voor gewichtsverlies en diensten in uw omgeving aanbevelen.

Lees meer over gewicht verliezen en hoe uw huisarts u kan helpen.

Minder alcohol

Als u alcohol drinkt, probeer dan de aanbevolen limiet van 14 niet te overschrijden alcohol eenheden een week voor mannen en vrouwen.

Als u zoveel drinkt, moet u proberen uw alcoholgebruik over 3 dagen of meer te spreiden.

Een eenheid alcohol komt ongeveer overeen met een halve liter pils van normale sterkte of een enkele maat (25 ml) sterke drank. Een klein glas wijn (125 ml) is ongeveer 1,5 eenheden.

Uw huisarts kan u hulp en advies geven als u het moeilijk vindt om minder te drinken.

Krijg iets tips over kappen.

Medicatie

Als u een bijzonder hoog risico heeft om HVZ te ontwikkelen, kan uw huisarts u aanraden om medicijnen te nemen om uw risico te verkleinen.

Medicijnen die kunnen worden aanbevolen, zijn onder meer statines om het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen, lage dosis aspirine om bloedstolsels te voorkomen en tabletten om de bloeddruk te verlagen.