Perifere neuropathie ontstaat wanneer zenuwen in de ledematen van het lichaam, zoals de handen, voeten en armen, worden beschadigd. De symptomen zijn afhankelijk van welke zenuwen zijn aangetast.
In het VK wordt geschat dat bijna 1 op de 10 mensen van 55 jaar of ouder lijdt aan perifere neuropathie.
Het perifere zenuwstelsel
Het perifere zenuwstelsel is het netwerk van zenuwen die buiten het centrale zenuwstelsel (de hersenen en het ruggenmerg) liggen.
Het omvat verschillende soorten zenuwen met hun eigen specifieke functies, waaronder:
- sensorische zenuwen – verantwoordelijk voor het overbrengen van sensaties, zoals pijn en aanraking
- motorische zenuwen – verantwoordelijk voor het beheersen van spieren
- autonome zenuwen – verantwoordelijk voor het reguleren van automatische functies van het lichaam, zoals bloeddruk en blaasfunctie
Symptomen van perifere neuropathie
De belangrijkste symptomen van perifere neuropathie kunnen zijn:
- gevoelloosheid en tintelingen in de voeten of handen
- brandende, stekende of schietende pijn in de getroffen gebieden
- verlies van evenwicht en coördinatie
- spierzwakte, vooral in de voeten
Deze symptomen zijn meestal constant, maar kunnen komen en gaan.
Wanneer moet je een huisarts bezoeken?
Het is belangrijk om uw huisarts te raadplegen als u de eerste symptomen van perifere neuropathie ervaart.
Deze omvatten:
- pijn, tintelingen of verlies van gevoel in de voeten
- verlies van evenwicht of zwakte
- een snee of zweer in uw voet die niet beter wordt
Het wordt ook aanbevolen dat mensen met het grootste risico op perifere neuropathie, zoals mensen met diabetes, regelmatig worden gecontroleerd.
Een huisarts zal naar uw symptomen vragen en kan enkele tests regelen om de onderliggende oorzaak te achterhalen.
Mogelijk wordt u doorverwezen naar het ziekenhuis voor een neuroloog, een specialist in gezondheidsproblemen die het zenuwstelsel aantasten.
Over het algemeen geldt dat hoe eerder perifere neuropathie wordt vastgesteld, hoe groter de kans is om de schade te beperken en verdere complicaties te voorkomen.
Oorzaken van perifere neuropathie
In het Verenigd Koninkrijk diabetes (zowel type 1 als type 2) is de meest voorkomende oorzaak van perifere neuropathie.
Na verloop van tijd kunnen de hoge bloedsuikerspiegels die gepaard gaan met diabetes de zenuwen beschadigen.
Dit type zenuwbeschadiging staat bekend als diabetische polyneuropathie.
Perifere neuropathie kan ook een groot aantal andere oorzaken hebben.
Het kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door:
- lichamelijk letsel aan de zenuwen
- een virale infectie, zoals gordelroos
- een bijwerking van bepaalde medicijnen of te veel alcohol drinken
Mensen van wie bekend is dat ze een verhoogd risico op perifere neuropathie hebben, kunnen regelmatig worden gecontroleerd om hun zenuwfunctie te beoordelen.
Perifere neuropathie behandelen
De behandeling van perifere neuropathie hangt af van de symptomen en de onderliggende oorzaak.
Niet alle onderliggende oorzaken van neuropathie kunnen worden behandeld.
Als u bijvoorbeeld diabetes heeft, kan het helpen om uw bloedsuikerspiegel beter onder controle te krijgen, te stoppen met roken en minder alcohol te gebruiken.
Zenuwpijn kan worden behandeld met voorgeschreven medicijnen die neuropathische pijnstillers worden genoemd, aangezien standaard pijnstillers vaak niet werken.
Als u andere symptomen heeft die verband houden met perifere neuropathie, moet u deze mogelijk individueel behandelen.
Een behandeling voor spierzwakte kan bijvoorbeeld gepaard gaan met fysiotherapie en loophulpmiddelen.
Complicaties van perifere neuropathie
De vooruitzichten voor perifere neuropathie variëren, afhankelijk van de onderliggende oorzaak en welke zenuwen zijn beschadigd.
Sommige gevallen kunnen na verloop van tijd verbeteren als de onderliggende oorzaak wordt behandeld, terwijl bij sommige mensen de schade blijvend kan zijn of met de tijd geleidelijk erger kan worden.
Als de onderliggende oorzaak van perifere neuropathie niet wordt behandeld, kunt u mogelijk ernstige complicaties ontwikkelen, zoals een voetulcus die geïnfecteerd raakt.
Dit kan leiden tot gangreen indien onbehandeld, en in ernstige gevallen kan het betekenen dat de voet moet worden geamputeerd.
Perifere neuropathie kan de zenuwen aantasten die de automatische functies van het hart en de bloedsomloop regelen (cardiovasculaire autonome neuropathie).
Het kan zijn dat u een behandeling nodig heeft om uw bloeddruk te verhogen of, in zeldzame gevallen, een pacemaker.
Verschillende soorten perifere neuropathie
Perifere neuropathie kan invloed hebben op:
- slechts 1 zenuw (mononeuropathie)
- verschillende zenuwen (mononeuritis multiplex)
- alle zenuwen in het lichaam (polyneuropathie)
Polyneuropathie is het meest voorkomende type en begint door eerst de langste zenuwen te beïnvloeden, dus de symptomen beginnen meestal in de voeten.
Na verloop van tijd begint het geleidelijk kortere zenuwen te beïnvloeden, dus het voelt alsof het zich naar boven uitbreidt en later de handen beïnvloedt.